Việt Nam tham gia và đồng tổ chức Hội thảo khu vực Đông Nam Á về tăng cường năng lực quản lý, loại trừ các chất được kiểm soát

Phát biểu khai mạc tại cuộc họp “Mạng lưới cán bộ Văn phòng ô-dôn các quốc gia Đông Nam Á”, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu cho biết: Nhờ sự chung tay của các nước, các tổ chức quốc tế, trong đó có vai trò quan trọng của Ban Thư ký ô-dôn, Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal, Chương trình Môi trường Liên hợp quốc mà tầng ô-dôn đang dần được phục hồi. Sau hơn 30 năm thực hiện Nghị định thư Montreal, các quốc gia đã loại bỏ trên 90% các chất làm suy giảm tầng ô-dôn có trong tủ lạnh, điều hòa và nhiều sản phẩm khác. Cứ mỗi thập kỷ trôi qua tính từ năm 2000, tỷ lệ phục hồi của tầng ô-dôn là 1-3%. Nghị định thư Montreal đã giúp hạn chế đáng kể các chất làm suy giảm tầng ô-dôn và chất gây hiệu ứng nhà kính, góp phần giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu - mối đe dọa mang tính toàn cầu hiện nay”.

Việt Nam là một trong những quốc gia sớm phê chuẩn tham gia Công ước Vienna, Nghị định thư Montreal từ năm 1994 và từ đó đến nay Việt Nam luôn là thành viên tích cực và có trách nhiệm, chủ động tham gia và không ngừng gia tăng sự đóng góp của mình trong việc bảo vệ tầng ô-dôn của nhân loại. Năm 2020 Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường, trong đó có một số điều quy định về bảo vệ tầng ô-dôn. Chính phủ đã cụ thể hóa các quy định này tại các nghị định và thông tư. Các văn bản này đề ra các nội dung cơ bản về lộ trình quản lý, loại trừ các chất theo trách nhiệm và nghĩa vụ của Việt Nam thực hiện Nghị định thư Montreal; trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến các chất được kiểm soát; quy định nguyên tắc quản lý và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong quản lý các chất được kiểm soát; quy định về mức phạt áp dụng đối với các hành vi vi phạm về sử dụng chất được kiểm soát tại Việt Nam.

Cũng tại cuộc họp, ông Shaofeng Hu, Điều phối viên cao cấp khu vực Nghị định thư Montreal, Phòng Pháp chế, UNEP cho biết ông rất vui mừng khi đại diện của các đối tác là các nước phát triển, Úc, Ban Thư ký Ô-dôn, Ban Thư ký Quỹ Đa phương, các cơ quan thực thi cũng như các ngành công nghiệp trong khu vực đang tham gia cùng UNEP tiếp tục thảo luận hiệu quả và chứng minh rằng các cuộc họp mạng lưới do UNEP tổ chức sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thực hiện Nghị định thư Montreal tại các quốc gia. Trong số 11 quốc gia trong mạng lưới, 07 quốc gia đã phê chuẩn Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, các quốc gia còn lại đang tiếp tục nỗ lực để phê chuẩn Bản sửa đổi, bổ sung Kigali. UNEP khuyến khích các quốc gia thực hiện phê chuẩn Bản sửa đổi, bổ sung Kigali càng sớm càng tốt để khẳng định quyết tâm mạnh mẽ và ý chí chính trị của quốc gia ủng hộ các giải pháp bảo vệ tầng ô-dôn để bảo vệ khí hậu trái đất. UNEP rất mong các quốc gia trong mạng lưới trao đổi kinh nghiệm, thực tiễn tốt và bài học kinh nghiệm thông qua tham gia tích cực vào các cuộc thảo luận tại cuộc họp.

Tham gia thảo luận tại cuộc họp, bà Nguyễn Đặng Thu Cúc, Điều phối viên Ô-dôn quốc gia, Cục Biến đổi khí hậu đã chia sẻ một số kết quả thực hiện NĐT Montreal đến nay, trao đổi về những thách thức mà Việt Nam đang gặp phải trong quá trình thu thập, phân tích số liệu sử dụng các chất HFC trong các ngành, lĩnh vực, từ đó đề xuất các biện pháp can thiệp giúp Việt Nam thực hiện lộ trình theo cam kết quốc tế. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục hợp tác cùng với các quốc gia, các tổ chức quốc tế để trao đổi, chia sẻ và học tập kinh nghiệm quản lý để quản lý hiệu quả, bền vững các chất đã được kiểm soát và đặc biệt là các chất HFC sẽ được kiểm soát bắt đầu từ ngày 01/01/2024.

Cuộc họp sẽ tiếp tục diễn ra đến hết ngày 15/3/2023 với các phiên thảo luận của đại biểu về các cuộc họp liên quan đến Nghị định thư Montreal; Tăng cường thể chế; Kế hoạch quản lý loại trừ các chất HFC (KIP), Quản lý về môi trường đối với các chất không sử dụng hoặc đã qua sử dụng được kiểm soát; Lồng ghép giới…

Chuỗi hội thảo được tổ chức bao gồm Hội thảo “Hải quan xanh các quốc gia khu vực Đông Nam Á” diễn ra từ ngày 13 đến ngày 15/3/2023 và Hội thảo “Thúc đẩy phối hợp giữa cán bộ Văn phòng ô-dôn và Cơ quan hải quan các quốc gia Đông Nam Á về kiểm soát thương mại các chất làm suy giảm tầng ô-dôn (ODS), chất HFC” diễn ra từ ngày 16 đến ngày 17/3/2023./.