Nhựa sinh học từ sắn: Giải pháp giảm phát thải metan

Trong nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính lĩnh vực quản lý chất thải, nhựa sinh học được đánh giá là một giải pháp tiềm năng, giúp rút ngắn thời gian phân hủy và giảm đáng kể lượng khí metan phát sinh tại bãi chôn lấp.

Trong quá trình phân hủy tại các bãi chôn lấp, nhựa truyền thống và các thành phần hữu cơ đi kèm có thể tạo ra khí metan - một loại khí nhà kính có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cao gấp nhiều lần so với CO₂ trong chu kỳ 20 năm. Vì vậy, việc tìm kiếm vật liệu thay thế nhựa có khả năng phân hủy sinh học nhanh hơn và giảm phát thải khí nhà kính trong giai đoạn xử lý cuối vòng đời đang là yêu cầu cấp thiết.

 

Trong bối cảnh đó, với hướng nghiên cứu và sản xuất vật liệu sinh học từ nguồn nguyên liệu bản địa, Công ty cổ phần Galaxy Biotech đã phát triển dòng sản phẩm sử dụng hạt nhựa sinh học được chế tạo trên nền tinh bột sắn mì công nghiệp được trồng phổ biến tại Việt Nam, có khả năng tái tạo nhanh và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng nhiều vùng.

 

Việc sử dụng tinh bột sắn làm nguyên liệu đầu vào mang lại nhiều ý nghĩa về môi trường và khí hậu. Thứ nhất, đây là nguồn sinh khối tái tạo, có chu trình carbon ngắn, giúp hạn chế phụ thuộc vào nguyên liệu hóa thạch. Thứ hai, phát triển chuỗi giá trị từ cây sắn góp phần gia tăng giá trị cho nông sản trong nước, đồng thời giảm phát thải liên quan đến nhập khẩu nguyên liệu nhựa truyền thống.

Bên cạnh yếu tố nguyên liệu, quy trình sản xuất được tích hợp công nghệ nano trực tiếp trên nền vật liệu sinh học. Công nghệ này cho phép cải thiện các đặc tính cơ học như độ bền kéo, độ dẻo và khả năng chịu va đập, từ đó mở rộng phạm vi ứng dụng của sản phẩm mà không làm suy giảm khả năng phân hủy sinh học. Việc nâng cao tính năng sử dụng là yếu tố quan trọng, bởi một trong những rào cản của vật liệu sinh học trước đây là độ bền và tính ổn định chưa đáp ứng yêu cầu thay thế nhựa truyền thống.

 

So với nhựa có nguồn gốc từ dầu mỏ, sản phẩm từ hạt nhựa sinh học của Galaxy Biotech giúp giảm từ 30 - 50% lượng khí metan phát sinh trong quá trình xử lý rác thải tại bãi chôn lấp. Việc cắt giảm phát thải metan có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đã cam kết mạnh mẽ tại các diễn đàn quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Kiểm soát phát thải metan từ lĩnh vực chất thải rắn đô thị là một trong những giải pháp có thể mang lại hiệu quả nhanh và rõ rệt trong ngắn hạn.

 

Đáng chú ý, tỷ lệ phân hủy sinh học của sản phẩm trong điều kiện chôn lấp đạt bình quân trên 93% trong khoảng thời gian từ 6 đến 24 tháng. So với nhựa truyền thống có thể tồn tại hàng chục đến hàng trăm năm trong môi trường, thời gian phân hủy ngắn hơn đáng kể giúp giảm nguy cơ tích tụ rác thải lâu dài trong đất, hạn chế ô nhiễm thứ cấp và giảm áp lực lên hệ thống quản lý chất thải.

Ở góc độ vòng đời sản phẩm, việc chuyển đổi từ nhựa hóa thạch sang nhựa sinh học không chỉ tác động ở giai đoạn xử lý cuối cùng mà còn góp phần giảm phát thải ngay từ khâu sản xuất nguyên liệu. Khi nguyên liệu đầu vào là sinh khối có khả năng hấp thụ CO₂ trong quá trình sinh trưởng, vòng tuần hoàn carbon có xu hướng khép kín hơn so với chuỗi giá trị nhựa truyền thống.

 

Tuy nhiên, để vật liệu sinh học thực sự phát huy hiệu quả giảm phát thải, cần có sự đồng bộ giữa chính sách và thực tiễn triển khai thông qua việc xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng về khả năng phân hủy sinh học; cơ chế chứng nhận và ghi nhãn minh bạch; đồng thời khuyến khích phân loại rác tại nguồn để tối ưu điều kiện xử lý. Bên cạnh đó, truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về tác động khí hậu của rác thải và lợi ích của vật liệu thân thiện môi trường cũng là yếu tố quan trọng.

 

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, các sáng kiến vật liệu sinh học từ nguồn nguyên liệu bản địa như tinh bột sắn cho thấy tiềm năng đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính của ngành chất thải. Nếu được tích hợp trong chiến lược phát triển kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải bền vững, đây có thể trở thành một trong những giải pháp hỗ trợ thực hiện các cam kết khí hậu của Việt Nam trong giai đoạn tới.

​​​​​​​

Minh Khuê