Việt Nam cam kết tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị định thư Montreal và xác định 3 vấn đề ưu tiên trong giai đoạn tới.
Trong hai ngày 5-6/11, tại Kigali (Rwanda) đã diễn ra Phiên họp cấp cao trong khuôn khổ Cuộc họp lần thứ 38 các Bên tham gia Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ozone (MOP38).
Hội nghị thu hút khoảng 700 đại biểu tham dự, bao gồm đại diện các quốc gia thành viên, các tổ chức quốc tế, các quan sát viên và Ban Thư ký. Tham dự phiên khai mạc có Thủ tướng Rwanda Justin Nsengiyumva, lãnh đạo Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), đại diện cấp cao các quốc gia thành viên và các tổ chức quốc tế.
Đoàn đại biểu Việt Nam do ông Bùi Đức Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm Trưởng đoàn tham dự Hội nghị.
Toàn cảnh Phiên họp cấp cao Cuộc họp lần thứ 38 các Bên tham gia Nghị định thư Montreal tại Kigali, Rwanda. Ảnh: DCC.
Phiên họp cấp cao diễn ra trong bối cảnh năm 2026 đánh dấu 10 năm thông qua Bản sửa đổi, bổ sung Kigali của Nghị định thư Montreal. Hội nghị được tổ chức tại chính địa điểm nơi Bản sửa đổi, bổ sung Kigali được thông qua năm 2016, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác quốc tế nhằm giảm dần các chất hydrofluorocarbon (HFC), góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu.
Nhìn lại những thành tựu của Nghị định thư Montreal trong bảo vệ tầng ozone và ứng phó với biến đổi khí hậu, các đại biểu đã khẳng định sự cần thiết phải tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế, bảo đảm nguồn lực tài chính, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển các giải pháp làm mát bền vững.
Hội nghị thảo luận các vấn đề hợp tác quốc tế nhằm giảm dần các chất hydrofluorocarbon (HFC), góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu. Ảnh: DCC.
Một trong những nội dung quan trọng của MOP38 là thảo luận về việc bổ sung nguồn lực cho Quỹ Đa phương giai đoạn 2027-2029 nhằm hỗ trợ các quốc gia đang phát triển thực hiện nghĩa vụ theo Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali. Hội nghị cũng xem xét các vấn đề liên quan đến quan trắc khí quyển, quản lý và kiểm soát thương mại các chất được kiểm soát, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan thuộc Nghị định thư Montreal và những thách thức mới trong quá trình thực hiện.
Trong thông điệp gửi tới Phiên họp cấp cao MOP38, Đoàn Việt Nam nhấn mạnh Nghị định thư Montreal tiếp tục là minh chứng điển hình về hiệu quả của hợp tác đa phương trong giải quyết các thách thức môi trường toàn cầu.
Theo các đánh giá khoa học, việc thực hiện đầy đủ Bản sửa đổi, bổ sung Kigali có thể giúp tránh mức tăng nhiệt độ toàn cầu lên tới 0,5 độ C vào cuối thế kỷ này. Lợi ích khí hậu có thể gần như tăng gấp đôi khi kết hợp với các giải pháp nâng cao hiệu quả năng lượng trong lĩnh vực làm mát.
Việt Nam tham gia Nghị định thư Montreal từ năm 1994 và phê chuẩn Bản sửa đổi, bổ sung Kigali năm 2019. Trong hơn ba thập kỷ qua, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả trong loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone, tiếp tục thực hiện lộ trình loại trừ HCFC và giảm dần tiêu thụ HFC theo cam kết quốc tế. Những năm gần đây, Việt Nam đã tăng cường hoàn thiện khung pháp lý, triển khai quản lý tiêu thụ HFC thông qua cơ chế hạn ngạch quốc gia, đồng thời thúc đẩy các chính sách về quản lý vòng đời môi chất lạnh và phát triển làm mát bền vững.
Ông Bùi Đức Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Trưởng đoàn Việt Nam, tham dự Phiên họp cấp cao MOP38 tại Kigali, Rwanda. Ảnh: DCC.
Với sự hỗ trợ của Quỹ Đa phương và các đối tác quốc tế, Việt Nam tiếp tục tăng cường năng lực kỹ thuật và hợp tác với doanh nghiệp. Các hoạt động kiểm kê môi chất lạnh, cùng những sáng kiến bước đầu về thu hồi và xử lý đã góp phần nhận diện rõ hơn những thách thức thực tiễn trong quá trình xây dựng hệ thống quản lý vòng đời môi chất lạnh bền vững.
Kinh nghiệm cho thấy, bên cạnh khung pháp lý và công nghệ phù hợp, việc phát triển đội ngũ kỹ thuật viên được đào tạo, mạng lưới thu gom hiệu quả, hệ thống dữ liệu đáng tin cậy và cơ chế tài chính bền vững có vai trò quan trọng để triển khai các hoạt động này trên thực tế.
Trước nhu cầu làm mát ngày càng gia tăng, Việt Nam xác định ba ưu tiên trong giai đoạn tới:
Thứ nhất, bảo đảm nguồn lực tài chính đầy đủ và có thể dự báo từ Quỹ Đa phương, đặc biệt trong giai đoạn 2027-2029. Nguồn lực này cần phản ánh nhu cầu thực tế của các quốc gia đang phát triển trong chuyển đổi công nghệ, tăng cường năng lực và hỗ trợ lĩnh vực dịch vụ lạnh, điều hòa không khí.
Thứ hai, kết hợp chặt chẽ việc giảm dần HFC với nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, thông qua thúc đẩy tiếp cận công nghệ phù hợp, hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực, nhằm nâng cao lợi ích khí hậu đồng thời đáp ứng nhu cầu làm mát an toàn, có chi phí hợp lý và phù hợp với điều kiện của các quốc gia đang phát triển.
Thứ ba, tăng cường quản lý vòng đời môi chất lạnh, đặc biệt là các hoạt động thu hồi, tái chế, tái sinh và tiêu hủy an toàn với môi trường, nhằm hạn chế phát thải từ lượng môi chất lạnh đang tồn tại trong các thiết bị. Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển các giải pháp khả thi và cơ chế tài chính bền vững để hỗ trợ triển khai những hoạt động này, nhất là tại các quốc gia đang phát triển.
Hội nghị thu hút khoảng 700 đại biểu tham dự, bao gồm đại diện các quốc gia thành viên, các tổ chức quốc tế, các quan sát viên và Ban Thư ký. Ảnh: DCC.
Bên cạnh đó, Việt Nam đánh giá cao vai trò của dữ liệu đáng tin cậy, quan trắc khí quyển và hợp tác khoa học trong hỗ trợ thực hiện Nghị định thư Montreal; bày tỏ mong muốn tiếp tục tăng cường trao đổi, hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực này trên cơ sở phù hợp với điều kiện và năng lực kỹ thuật của từng quốc gia.
Thông điệp của Việt Nam cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục củng cố thể chế, duy trì năng lực thực hiện và chủ động ứng phó với những thách thức mới nhằm bảo vệ những thành tựu đã đạt được.
Việt Nam cam kết tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, tăng cường hợp tác với các quốc gia thành viên, Quỹ Đa phương và các đối tác quốc tế, góp phần bảo vệ tầng ozone, ứng phó với biến đổi khí hậu và mang lại lợi ích lâu dài cho các thế hệ tương lai
Trước Phiên họp cấp cao, Đoàn Việt Nam đã tham gia các phiên họp trù bị MOP38 từ ngày 2-4/11/2026, thảo luận về bổ sung nguồn lực cho Quỹ Đa phương giai đoạn 2027-2029, quan trắc khí quyển và tăng cường hiệu quả quản lý các chất được kiểm soát. Đối với hoạt động quan trắc khí quyển, Việt Nam đề xuất tăng cường tham vấn các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là các nước có tiềm năng tiếp nhận hoạt động quan trắc, nhằm bảo đảm tính khả thi và bền vững.
Trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 10 năm thông qua Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, đại diện Cục Biến đổi khí hậu đã tham gia các phiên thảo luận chuyên đề, chia sẻ kinh nghiệm về chính sách quản lý vòng đời môi chất lạnh, hoạt động kiểm kê, ứng dụng công cụ số, thu hồi và xử lý môi chất lạnh; đồng thời trao đổi những thách thức về năng lực kỹ thuật, mạng lưới thu gom và nguồn lực tài chính.
Bên lề Hội nghị, Đoàn Việt Nam cũng trao đổi với các đối tác quốc tế về quan trắc khí quyển, quản lý vòng đời môi chất lạnh và làm mát bền vững, góp phần tăng cường hợp tác kỹ thuật và hỗ trợ thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Cuộc họp lần thứ 38 các Bên tham gia Nghị định thư Montreal tại Kigali, Rwanda. Ảnh: DCC.
Cục Biến đổi khí hậu