Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, thành phố Huế đang chuyển từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động thích ứng, lồng ghép yếu tố môi trường vào quy hoạch và phát triển đô thị.
Những năm gần đây, các hiện tượng thời tiết cực đoan tại khu vực miền Trung nói chung và Huế nói riêng xuất hiện ngày càng dày đặc. Mưa lớn kéo dài trong thời gian ngắn, lũ lên nhanh kết hợp với triều cường khiến nhiều khu vực đô thị rơi vào tình trạng ngập sâu, gây áp lực lớn cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật vốn được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước.
Thực tế tác động của biến đổi khí hậu tại Huế thể hiện rõ nét qua trận mưa lũ lịch sử năm 2025, được xem là một trong những đợt thiên tai nghiêm trọng nhất từng xảy ra tại khu vực miền Trung. Trong nhiều ngày liên tiếp, mưa lớn kéo dài khiến mực nước các sông Hương, sông Bồ dâng cao vượt mức báo động 3, nhiều khu vực đô thị và vùng ven bị ngập sâu, giao thông chia cắt, sinh hoạt và sản xuất của người dân đảo lộn. Hàng chục nghìn ngôi nhà bị ảnh hưởng, nhiều công trình hạ tầng và di tích lịch sử bị hư hại, cho thấy mức độ dễ tổn thương của đô thị trước các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.
Trận lũ năm 2025 không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế - xã hội mà còn trở thành hồi chuông cảnh báo, buộc Huế phải đẩy nhanh quá trình điều chỉnh chiến lược phát triển theo hướng chủ động thích ứng, thay vì chỉ tập trung vào khắc phục hậu quả sau thiên tai, đồng thời đặt yếu tố thích ứng với biến đổi khí hậu vào vị trí trung tâm trong quy hoạch và quản lý phát triển.
Kinh thành Huế chìm trong biển nước trong đợt mưa lũ cuối tháng 10/2025. (Ảnh: NP)Từ định hướng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tổng thể đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thành phố Huế đang chủ động điều chỉnh chiến lược phát triển theo hướng nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước các rủi ro khí hậu. Trong đó, việc tích hợp nội dung thích ứng biến đổi khí hậu vào quy hoạch tổng thể, quy hoạch phân khu và các dự án đầu tư hạ tầng được xác định là giải pháp then chốt. Thành phố tập trung cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, tăng khả năng tiêu thoát lũ cho các trục sông chính, xây dựng và vận hành hiệu quả các hồ điều hòa, đồng thời mở rộng không gian xanh nhằm giảm ngập, điều tiết nước mưa và cải thiện vi khí hậu đô thị.
Song song với điều chỉnh quy hoạch, Huế cũng chú trọng đầu tư cho công tác phòng ngừa và cảnh báo sớm thiên tai. Việc ứng dụng công nghệ trong theo dõi, dự báo thời tiết, mực nước và vận hành hệ thống cảnh báo đã giúp chính quyền và người dân chủ động hơn trong công tác phòng, chống bão lũ. Thông tin cảnh báo được truyền tải nhanh chóng, kịp thời đến cộng đồng góp phần giảm thiểu thiệt hại, đồng thời hình thành thói quen sống chung an toàn với thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu không thể đảo ngược.
Trong chiến lược thích ứng của Huế, việc huy động các nguồn lực xanh cho phát triển đô thị bền vững cũng được đẩy mạnh thực hiện. Bên cạnh ngân sách nhà nước, thành phố tích cực tranh thủ sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế, các chương trình hợp tác phát triển và nguồn vốn khí hậu nhằm đầu tư cho hạ tầng chống chịu, bảo vệ hệ sinh thái và cải thiện sinh kế cho người dân vùng dễ bị tổn thương. Các sáng kiến phát triển hạ tầng xanh, giải pháp dựa vào thiên nhiên và bảo tồn cảnh quan sông nước đặc trưng của Huế không chỉ góp phần tăng khả năng thích ứng mà còn gìn giữ bản sắc đô thị di sản.
TP.Huế triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. (Ảnh minh hoạ: Internet).Cùng với đó, công tác nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu được xác định là nền tảng quan trọng để các giải pháp thích ứng phát huy hiệu quả lâu dài. Thông qua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục và vận động xã hội, người dân ngày càng nhận thức rõ hơn về rủi ro khí hậu cũng như vai trò của bản thân trong việc bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên bền vững và chủ động phòng tránh thiên tai. Sự đồng thuận và tham gia của cộng đồng đã góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp trong quá trình xây dựng đô thị an toàn, thích ứng và đáng sống.
Có thể thấy, trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, thành phố Huế đã và đang lựa chọn hướng đi chủ động, linh hoạt và dài hạn. Việc kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng chống chịu của đô thị không chỉ giúp Huế giảm thiểu rủi ro thiên tai trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững trong tương lai. Từ một đô thị thường xuyên chịu tổn thương bởi bão lũ, Huế đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong của một đô thị miền Trung chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển xanh, an toàn và hài hòa với thiên nhiên.
Minh Khuê