Giảm phát thải khí mê-tan không chỉ là yêu cầu của các cam kết khí hậu, mà cần được cụ thể hóa bằng chính sách, nghiên cứu, đào tạo cùng các giải pháp thực tiễn.
Ngày 1/10, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM tổ chức hội thảo “Tuyên truyền, nâng cao nhận thức về giảm phát thải khí mê-tan”, với sự tham dự của đại diện các trường đại học, doanh nghiệp, giảng viên và đông đảo sinh viên.
Hội thảo là một trong những hoạt động triển khai Quyết định số 942/QĐ-TTg ngày 5/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030. Tại hội thảo, các bên cùng chia sẻ thông tin, nâng cao nhận thức và thúc đẩy những hành động thiết thực nhằm huy động cộng đồng, doanh nghiệp tham gia ứng phó với biến đổi khí hậu.
Hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp, trường đại học và các em sinh viên. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Theo TS Mai Kim Liên, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, khó lường, trong đó hoạt động của con người, đặc biệt việc đốt nhiên liệu hóa thạch, là nguyên nhân chính làm gia tăng phát thải khí nhà kính.
Mê-tan có thời gian tồn tại trong khí quyển ngắn nhưng tiềm năng làm nóng lên toàn cầu gấp 28 lần carbon dioxide. Theo nghiên cứu của Ban Liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC), trong mức tăng nhiệt độ toàn cầu 1,1 độ C thời gian qua, khoảng 0,3 độ C có sự đóng góp của khí mê-tan.
Vì vậy, giảm phát thải loại khí này vừa góp phần hạn chế biến đổi khí hậu, vừa mang lại lợi ích về môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
TS Mai Kim Liên, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu dẫn thông tin từ IPCC cho biết trong mức tăng nhiệt độ toàn cầu 1,1 độ C thời gian qua, khoảng 0,3 độ C có sự đóng góp của khí mê-tan. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Tại COP26, 147 quốc gia, chiếm gần 90% lượng phát thải khí nhà kính và hơn 90% GDP toàn cầu, đã cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào giữa thế kỷ. Cùng với đó, 103 quốc gia, đóng góp khoảng 40% tổng lượng phát thải mê-tan toàn cầu, tham gia cam kết giảm 30% phát thải mê-tan vào năm 2030 so với năm 2020.
Cam kết giảm phát thải mê-tan toàn cầu do Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ khởi xướng tại COP26, góp phần thực hiện mục tiêu của Thỏa thuận Paris về giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C và hướng tới giới hạn 1,5 độ C vào cuối thế kỷ XXI. Đến nay, 159 quốc gia và EU đã tham gia cam kết.
Việt Nam đã cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050 và tham gia Cam kết giảm phát thải mê-tan toàn cầu. Để cụ thể hóa các mục tiêu này, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050 và Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030.
Theo TS Mai Kim Liên, để chính sách giảm phát thải đi vào cuộc sống cần sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội, cộng đồng và người dân. Trong đó, các trường đại học có vai trò cung cấp luận cứ khoa học, đề xuất giải pháp và đào tạo nguồn nhân lực phục vụ ứng phó với biến đổi khí hậu.
“Giảm phát thải khí mê-tan không chỉ dừng lại ở nhận thức hay cam kết. Chúng ta cần những cách làm khả thi, có thể áp dụng trong sản xuất và đời sống”, TS Mai Kim Liên nhấn mạnh và kỳ vọng hội thảo tập trung chia sẻ các giải pháp giảm phát thải góp phần lan tỏa những hành động thiết thực tới cộng đồng.
PGS.TS Lê Hoàng Nghiêm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Từ góc độ đào tạo, PGS.TS Lê Hoàng Nghiêm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho rằng, vấn đề giảm phát thải mê-tan cần được gắn chặt hơn với giảng dạy, nghiên cứu và thực hành.
Một trong những hướng được nhà trường đặt ra là tích hợp kiến thức về giảm phát thải mê-tan vào bài giảng, thực hành và hoạt động ngoại khóa. Sinh viên cần hiểu nguồn phát sinh, biết lựa chọn phương pháp kiểm kê, kiểm tra dữ liệu và đánh giá mức độ phát thải, từ đó tiếp cận những giải pháp giảm phát thải phù hợp.
Nhà trường cũng định hướng đẩy mạnh nghiên cứu thực địa về thu hồi khí mê-tan từ nước thải, chất thải, kiểm soát rò rỉ và ứng dụng dữ liệu số trong giám sát. Các kết quả nghiên cứu được kỳ vọng không chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm mà có thể phát triển thành quy trình vận hành, giải pháp chuyển giao cho thực tế.
Cùng với đó là tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và địa phương để xây dựng mô hình thí điểm, chia sẻ dữ liệu, tạo điều kiện cho giảng viên và sinh viên trực tiếp tham gia giải quyết những bài toán phát sinh trong thực tiễn.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý đã giải đáp các thắc mắc của các doanh nghiệp, nhà trường, sinh viên. Ảnh: Lê Bình.
PGS.TS Lê Hoàng Nghiêm cho biết, nhà trường mong tiếp tục nhận được sự phối hợp của Cục Biến đổi khí hậu về tài liệu chuyên môn, cập nhật chính sách, chuyên gia cho các chương trình tập huấn, tọa đàm và bồi dưỡng giảng viên, sinh viên. Đồng thời, hai bên có thể tăng cường kết nối doanh nghiệp, địa phương, tổ chức tham quan, thực hành, nghiên cứu và triển khai các đề án gắn với thực tế.
Tại hội thảo các chuyên gia, nhà quản lý thảo luận nhằm đưa kiến thức và cam kết thành hành động cụ thể, từ giảm lãng phí thực phẩm, phân loại chất thải hữu cơ, cải thiện vận hành các công trình xử lý đến đề xuất sáng kiến giảm phát thải và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Đây cũng là cách để bài toán khí hậu đi từ chính sách vào sản xuất, đào tạo và đời sống.